“Điểm nóng” năng lượng Trung Đông bùng phát: Mỏ khí lớn nhất thế giới bị tấn công, giá dầu tăng sốc

Thị trường năng lượng toàn cầu vừa trải qua một cú sốc mới khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang nhanh chóng, kéo theo giá dầu tăng mạnh và dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng nguồn cung trên diện rộng.

Tâm điểm của biến động lần này là South Pars gas field – mỏ khí đốt lớn nhất thế giới, nằm ngoài khơi tỉnh Bushehr của Iran. Ngày 18/3, cơ sở này đã trở thành mục tiêu trong một cuộc tấn công được cho là do Israel thực hiện, trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran ngày càng căng thẳng.

Dù chưa bên nào chính thức nhận trách nhiệm, nhưng tác động lên thị trường là ngay lập tức. Chỉ trong vài giờ, giá dầu toàn cầu đã bật tăng mạnh. Dầu Brent – chuẩn giá quốc tế – tăng gần 7% lên hơn 110 USD/thùng, trong khi dầu West Texas Intermediate crude oil (WTI) của Mỹ cũng leo lên gần 100 USD/thùng. Đáng chú ý, mức chênh lệch giữa hai loại dầu này đã nới rộng lên mức cao nhất kể từ năm 2019, phản ánh tâm lý lo ngại kéo dài của thị trường.

Không dừng lại ở đó, phản ứng của Iran đã khiến tình hình trở nên nguy hiểm hơn.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhanh chóng đưa ra cảnh báo nhắm vào hàng loạt cơ sở dầu khí trọng yếu tại khu vực vùng Vịnh. Các “mục tiêu trực tiếp” được nêu đích danh bao gồm nhà máy lọc dầu Samref và tổ hợp hóa dầu Jubail tại Saudi Arabia, mỏ khí Al Hosn tại United Arab Emirates, cùng các cơ sở năng lượng lớn tại Qatar như Ras Laffan và Mesaieed.

Chỉ vài giờ sau lời đe dọa, thực tế đã xảy ra. Một vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo được ghi nhận tại khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar – một trong những trung tâm khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. Theo báo cáo từ QatarEnergy, khu vực này đã chịu “thiệt hại trên diện rộng”, dù đám cháy sau đó được kiểm soát.

Ở chiều ngược lại, Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn thành công nhiều tên lửa hướng về Riyadh, đồng thời ngăn chặn một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cơ sở khí đốt phía đông nước này. Những diễn biến dồn dập cho thấy nguy cơ lan rộng của xung đột ra toàn khu vực vùng Vịnh – nơi được xem là “trái tim năng lượng” của thế giới.

Hệ quả trực tiếp là chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng.

Khu vực Strait of Hormuz – tuyến vận tải chiến lược nơi khoảng 20% nguồn cung dầu và khí hóa lỏng toàn cầu đi qua – đang chứng kiến sự đình trệ trên diện rộng. Nhiều chuyến tàu chở dầu buộc phải hoãn hoặc thay đổi lộ trình do lo ngại an ninh.

Theo ước tính, tổng sản lượng dầu bị gián đoạn tại Trung Đông có thể lên tới 7–10 triệu thùng/ngày, tương đương 7–10% nhu cầu toàn cầu. Đây là con số đủ lớn để gây ra những cú sốc dây chuyền, không chỉ với thị trường năng lượng mà còn với toàn bộ nền kinh tế thế giới.

Trong bối cảnh đó, chính quyền của Donald Trump đã nhanh chóng đưa ra các biện pháp ứng phó. Một trong những động thái đáng chú ý là việc tạm thời miễn trừ luật vận tải biển Jones Act trong 60 ngày, cho phép các tàu mang cờ nước ngoài vận chuyển nhiên liệu và hàng hóa giữa các cảng nội địa Mỹ. Động thái này nhằm tăng tính linh hoạt trong chuỗi cung ứng và giảm áp lực thiếu hụt trong nước.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng đây chỉ là giải pháp ngắn hạn.

Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang và các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng không dừng lại, giá dầu và khí đốt có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Khi đó, hệ lụy không chỉ dừng lại ở chi phí năng lượng mà còn lan sang lạm phát toàn cầu, làm gia tăng áp lực lên sản xuất, vận tải và tiêu dùng.

Trong một thế giới ngày càng phụ thuộc vào năng lượng, bất kỳ “điểm nóng” nào tại Trung Đông cũng có thể nhanh chóng trở thành “cơn địa chấn” cho kinh tế toàn cầu. Và với những gì đang diễn ra, thị trường có lẽ vẫn chưa nhìn thấy hồi kết của làn sóng biến động này.

Nguồn: https://plo.vn