Chuyên gia cảnh báo: AI tạo áp lực thay đổi căn bản đào tạo ngành logistics và chuỗi cung ứng

Trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là AI tạo sinh (GenAI), đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với ngành logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước làn sóng công nghệ này, các chuyên gia cho rằng hệ thống đào tạo logistics không còn nhiều thời gian để thích nghi, nếu không muốn tụt hậu so với yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động.

AI trở thành “trợ lý ra quyết định” trong logistics hiện đại

Tại Hội thảo quốc tế về phát triển bền vững trong kinh tế, kinh doanh và luật 2025 (SEBL 2025) do Trường Đại học Kinh tế – Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) tổ chức, nhiều học giả quốc tế nhận định rằng AI đang buộc các ngành kinh tế, đặc biệt là logistics và chuỗi cung ứng, phải thay đổi căn bản từ cách vận hành đến đào tạo nhân lực.

Giáo sư Angappa Gunasekaran (Trường Kinh doanh Penn State Harrisburg, Mỹ) cho rằng những biến động địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và áp lực chi phí toàn cầu đang buộc doanh nghiệp logistics phải xây dựng các hệ thống vận hành dựa trên khả năng dự báo, tối ưu hóa và tự động hóa ở mức cao. Trong bối cảnh đó, AI không còn là công nghệ hỗ trợ, mà đã trở thành công cụ cốt lõi cho việc ra quyết định.

Theo giáo sư, GenAI đang làm thay đổi cách doanh nghiệp thiết kế mạng lưới chuỗi cung ứng, quản lý tồn kho, tối ưu vận tải, kiểm soát rủi ro và thậm chí phát triển sản phẩm mới. Các mô hình AI có thể xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ, mô phỏng hàng loạt kịch bản, tự động phát hiện điểm nghẽn và đề xuất phương án tối ưu theo thời gian thực.

Doanh nghiệp lớn đã đi trước một bước

Thực tế cho thấy nhiều tập đoàn logistics và bán lẻ hàng đầu thế giới như Amazon, Walmart, DHL đã triển khai GenAI để tối ưu hóa tuyến đường giao hàng, dự báo nhu cầu tiêu dùng, quản lý chuỗi cung ứng theo thời gian thực. Việc ứng dụng AI giúp các doanh nghiệp này không chỉ giảm chi phí, mà còn nâng cao độ chính xác trong vận hành và gia tăng lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Chính sự thay đổi nhanh chóng từ phía doanh nghiệp đang tạo áp lực trực tiếp lên hệ thống đào tạo. “Để chuỗi cung ứng vận hành theo chuẩn mực mới, lực lượng lao động phải sở hữu các kỹ năng kép”, giáo sư Gunasekaran nhấn mạnh.

Nhân lực logistics cần kỹ năng “kép”: Hiểu ngành và làm chủ dữ liệu

Theo các chuyên gia, nhân sự logistics trong giai đoạn mới không chỉ cần hiểu các quy trình vận hành truyền thống như kho bãi, vận tải, giao nhận, mà còn phải thành thạo phân tích dữ liệu, mô hình tối ưu hóa và công nghệ số.

Các kỹ năng liên quan đến AI, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, tự động hóa và phân tích dữ liệu lớn đang trở thành yêu cầu gần như bắt buộc. Người lao động logistics không còn đơn thuần “làm theo quy trình”, mà phải biết làm việc cùng AI, hiểu cách đọc dữ liệu, đánh giá khuyến nghị của mô hình và đưa ra quyết định trong môi trường tự động hóa cao.

Giáo sư Gunasekaran đặc biệt nhấn mạnh yếu tố đào tạo nhân lực và quản trị thay đổi. Theo ông, doanh nghiệp chỉ có thể khai thác hiệu quả GenAI khi đội ngũ được huấn luyện bài bản, biết tương tác với công nghệ và có tư duy phản biện trong quá trình ra quyết định.

Đào tạo logistics đứng trước áp lực chuyển đổi mạnh mẽ

Đối với các trường đại học, sự phát triển nhanh của AI đang tạo ra sức ép thay đổi chưa từng có. Chương trình đào tạo logistics và chuỗi cung ứng được dự báo sẽ dịch chuyển theo hướng “con người – AI cộng tác”, nơi AI hỗ trợ phân tích, dự báo và mô phỏng, còn con người tập trung vào chiến lược, sáng tạo và kiểm soát rủi ro.

Các nội dung như GenAI, công nghiệp 4.0, mô phỏng rủi ro, quản trị chuỗi cung ứng số, tích hợp IoT và blockchain sẽ dần trở thành cấu phần bắt buộc trong chương trình đào tạo. “Năng lực làm việc cùng AI sẽ không còn là lợi thế cộng thêm, mà là điều kiện đầu vào của thị trường lao động”, giáo sư Gunasekaran nhận định.

Bình đẳng giới và vai trò của giáo dục trong logistics

Cũng tại SEBL 2025, Phó giáo sư Agnieszka Głodowska (Đại học Kinh tế Krakow, Ba Lan) đưa ra góc nhìn về bình đẳng giới trong lực lượng lao động. Theo ước tính của IMF, nền kinh tế toàn cầu có thể mất tới 12.000 tỉ USD mỗi năm do khoảng cách giới.

Tại khu vực Trung – Đông Âu, dù phụ nữ có trình độ học vấn và tỷ lệ tham gia lao động cao, thậm chí mức độ khởi nghiệp đạt tới 72% so với nam giới, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ vẫn thấp. Chỉ khoảng 9% doanh nghiệp xuất khẩu có lãnh đạo nữ đứng đầu.

Các rào cản lớn nhất, theo bà, đến từ tâm lý e ngại rủi ro, thiếu vốn và định kiến xã hội. Trong bối cảnh AI và công nghệ số đang tái cấu trúc thị trường lao động, giáo dục và đào tạo lại càng đóng vai trò then chốt để thu hẹp khoảng cách này.

Giáo dục là chìa khóa cho chuyển đổi bền vững

Theo các chuyên gia, việc cải thiện chất lượng nguồn nhân lực logistics không thể tách rời chiến lược giáo dục dài hạn. Các chương trình đào tạo lại, đào tạo nâng cao, cố vấn nghề nghiệp và xây dựng mô hình vai trò, đặc biệt cho phụ nữ, sẽ là chìa khóa để hình thành đội ngũ nhân lực logistics có khả năng thích ứng với AI.

SEBL 2025, với chủ đề “Hướng tới chuyển đổi kép”, đã cho thấy rõ một thông điệp: AI đang định hình lại logistics, và đào tạo nhân lực chính là mặt trận quan trọng nhất để doanh nghiệp và nền kinh tế không bị bỏ lại phía sau trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

Nguồn: https://tuoitre.vn 

INSUMART đồng hành cùng doanh nghiệp bạn trên hành trình phát triển dài lâu

Điều gì khiến INSUMART trở thành đối tác tin cậy?

👉 Mỗi sản phẩm là một giải pháp – khám phá ngay cùng INSUMART: https://insumart.vn/collections/all

Đối tác phân phối với 25+ năm kinh nghiệm cho nhà nhập khẩu & thương hiệu. Hãy liên hệ với chúng tôi qua: sales.tdc@tandiacau.com.vn

----------------------------------

Chọn đúng vật tư – Làm chủ hiệu suất cùng INSUMART.

🌐 www.insumart.vn 

🌐 www.tandiacau.com.vn 

📞 0931 299 618 

✉️  sales.tdc@tandiacau.com.vn

📍  Trụ Sở - Kho Bãi: 144A-146 Huyền Trân Công Chúa, P.Tam Thắng, TP. HCM